O muzeum

Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski obóz pracy i obóz koncentracyjny (1942−1945) (w organizacji) rozpoczęło działalność 1 stycznia 2021 r. na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa. Jako jednostka w organizacji jest zarządzane przez Muzeum Krakowa.

Muzeum KL Plaszow powstało, by objąć opieką teren po byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Plaszow, funkcjonującym w latach 1942–1945. Ocenia się, że przeszło przez niego ok. 35 tys. więźniów: Żydów, Polaków i osób innych narodowości. W obozie zostało zamordowanych 5–6 tys. ludzi.

Zadaniem Muzeum KL Plaszow jest praca badawcza i edukacyjna na rzecz pamięci o historii KL Plaszow i o jego ofiarach. Pod opieką instytucji znajduje się teren poobozowy, wpisany do rejestru zabytków, oraz historyczny budynek – Szary Dom. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu poobozowego powstanie budynek Memoriału. Zarówno w Szarym Domu, jak i w Memoriale znajdzie się wystawa stała o obozie.

Otwarcie wystaw stałych Muzeum KL Plaszow dla zwiedzających planowane jest na koniec 2025 r.
Zdjęcie wszpółczesne, kolorowe, wykonane z drona. Na zdjęciu widok zachowanego historycznego budynku Szarego Domu.

MENU

Misja i strategia

Misja i strategia

  • Misja Muzeum KL Plaszow
    Historia i współczesność, pamięć i niepamięć o KL Plaszow są punktem odniesienia do budowania otwartych postaw obywatelskich dla przyszłości. Muzea – miejsca pamięci powstawały na terenach poobozowych, aby zachować pamięć o zbrodniach poprzez ochronę miejsc, w których się one dokonały. Istnieją jako świadectwo i przestroga, a ich celem jest edukacja w duchu humanitaryzmu. Jednocześnie miejsca te upominają się o pamięć o ofiarach, w szczególności tych, o których nikt inny nie może się zatroszczyć. Obowiązek pamięci spoczywa na instytucjach publicznych, ale jednocześnie jest też powinnością każdego obywatela.

    Misja Muzeum KL Plaszow będzie realizowana poprzez:

    – opiekę nad terenem byłego obozu;

    – prowadzenie badań nad jego przeszłością i działania edukacyjne;

    – pobyt w miejscu pamięci – prawdziwym świadku historii, który daje szansę na głębszą refleksję, zmianę dotychczasowych wyobrażeń o nas samych i świecie, a tym samym umożliwia rozwój empatii i wrażliwości. Wizyta w miejscu pamięci to podstawowa forma poznania jego historii i okazania szacunku ofiarom;  

    – kontakt ze świadkami i ich rodzinami, zbieranie relacji i pamiątek oraz włączenie świadków w działania muzeum, co służy poznaniu historii miejsca i refleksji o przeszłości.

    Misja Muzeum KL Plaszow to także:

    – nauka – gromadzenie zbiorów i ich konserwacja, prowadzenie badań historycznych i archeologicznych, udostępnianie archiwum i biblioteki, organizowanie wystaw czasowych, konferencji, popularyzacja wiedzy;

    – edukacja – otwarta i rzetelna, dostępna dla wszystkich;

    – partycypacja – budowanie relacji i tworzenie wspólnych projektów (edukacyjnych, naukowych, artystycznych) z jednostkami troszczącymi się o pamięć o KL Plaszow;

    – wolontariat.
  • Pamięć o ofiarach
    Muzeum KL Plaszow stoi na straży pamięci tysięcy ofiar byłego niemieckiego nazistowskiego obozu Plaszow. Budowa Muzeum jest podyktowana potrzebą upamiętnienia tragicznej historii tego miejsca i ugruntowania wiedzy o istnieniu obozu i jego ofiarach. Utworzenie Muzeum jest odpowiedzią na wieloletnie apele o upamiętnienie ofiar KL Plaszow. Pamięć o nich uległa przez lata zatarciu i zapomnieniu. Muzeum dąży do tego, aby teren byłego obozu Plaszow stał się miejscem refleksji nad historią i współczesnością.
  • Troska o przyrodę
    Funkcjonowanie Muzeum KL Plaszow jest nierozłącznie związane z zachowaniem naturalnego, zielonego, otwartego charakteru tego wyjątkowego miejsca. Na obszarze ok. 40 ha, w tym 37 ha terenu poobozowego, Muzeum będzie troszczyć się zarówno o relikty przeszłości, jak i o przyrodę i rosnącą na miejscu zieleń, podejmując jedynie niezbędne działania dla utrzymania ekologicznego charakteru tego obszaru. Planowane są tylko koszenie traw i bieżąca pielęgnacja zieleni. Bezpośrednia ingerencja w przyrodę na terenie poobozowym jest i będzie ograniczona do minimum. Przewiduje się wyłącznie zabiegi pielęgnacyjne i interwencyjne.

    Połączenie funkcji muzealnych i historycznych Muzeum KL Plaszow z jednoczesnym zachowaniem istniejącego charakteru zielonego jest unikalnym przedsięwzięciem muzealnym w skali międzynarodowej. Historia, pamięć, refleksja nad przeszłością i współczesnością oraz opieka nad naturą – to główne założenia i cele, jakie stawia sobie Muzeum KL Plaszow, instytucja kultury miasta Krakowa, współfinansowana przez Gminę Kraków i rząd Rzeczpospolitej Polskiej.

    Utrzymanie otwartego, zielonego charakteru miejsca i jedynie minimalne ingerencje w przyrodę na terenie poobozowym wynikają także z przyczyn natury prawnej i religijnej. Teren byłego obozu jest wpisany do rejestru zabytków i otrzymał już kilkanaście lat temu status cmentarza wojennego. Ponadto żydowskie prawo religijne nie zezwala na ingerencję w grunt na obszarze cmentarzy i miejsc pochówku ofiar. Muzeum KL Plaszow będzie szanować przepisy państwowe, a także zasady religii żydowskiej.