Spotkanie

Pamięć/ZACHOR 2026 r.

Data: 14 maja 2026 r. Miejsce: przy wyjściu z tunelu prowadzącego z budynku Memoriału MKLP (ul. Abrahama od strony ul. Swoszowickiej) Zapisy: Nie obowiązują zapisy
Opis Już od pięciu lat spotykamy się co roku, by pamiętać o ofiarach KL Plaszow.

Tegoroczne wydarzenie Pamięć/Zachor odbędzie się w czwartek, 14 maja 2026 r., o godz. 16:00. Spotykamy się tuż przy wyjściu z tunelu prowadzącego z budynku Memoriału Muzeum KL Plaszow (ul. Abrahama, od strony ul. Swoszowickiej), gdzie znajdować się będzie wystawa fotograficzna „Ślady niepamięci”, którą przygotowała grupa uczniów ze szkół CosinusYoung Art z Krakowa i Katowic. 

O 17:00 wspólnie przejdziemy na obszar miejsca pamięci, gdzie wysłuchamy słów więźniów KL Plaszow.

14 maja wspominać będziemy jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w historii obozu, kiedy to w wyniku tzw. „apelu zdrowotnego” ok. 1,5 tys. żydowskich więźniów - w tym blisko 300 dzieci – deportowano z KL Plaszow do KL Auschwitz, gdzie niemal wszyscy zostali zamordowani.

Jak co roku zachęcamy osoby chętne do odczytania krótkich relacji Ocalałych do kontaktu pod adresem: edukacja@plaszow.org.

W odpowiedzi na wiadomość otrzymacie Państwo cytat do publicznego odczytania w trakcie upamiętnienia. Zgłoszenia zbieramy do niedzieli 10 maja 2026 r.

Program wydarzenia

16:00 – spotkanie z autorami wystawy fotograficznej „Ślady niepamięci”, którą przygotowała grupa uczniów ze szkół CosinusYoung Art z Krakowa i Katowic. Autorką i koordynatorką projektu jest Justyna Zarzecka, kierowniczka szkół CosinusYoung w Krakowie. Spotkamy się tuż przy wyjściu z tunelu prowadzącego z budynku Memoriału Muzeum KL Plaszow (ul. Abrahama od strony ul. Swoszowickiej), gdzie znajdować się będzie wspomniana wystawa.

17:00 – wspólne przejście na obszar miejsca pamięci i odczytanie słów więźniów KL Plaszow, miejsce: okolice baraku Kinderheimu,

Ok. 18:00 – oprowadzanie po terenie miejsca pamięci dla wszystkich zainteresowanych uczestników.

Po odczytaniu relacji więźniów KL Plaszow – uczestnicy otrzymają kamienie, które będą mogli złożyć w dowolnym miejscu na terenie dawnego obozu Plaszow. Kamienie w symbolice żydowskiej są wyrazem szacunku, troski i pamięci o tych, których nie ma już wśród nas.
Wydarzenie rozpocznie się przy wyjściu z tunelu prowadzącego z budynku Memoriału Muzeum KL Plaszow (ul. Abrahama od strony ul. Swoszowickiej).

TŁO HISTORYCZNE

Od wiosny 1944 r. KL Plaszow zaczął pełnić rolę obozu przejściowego, do którego trafiali Żydzi z likwidowanych obozów, zlokalizowanych na wschodnich obszarach okupowanej Polski. Do obozu przywieziono także Żydówki z Węgier, które docelowo miały zostać wysłane do KL Auschwitz.

Aby zrobić miejsce dla nowych więźniów 7 maja 1944 r.  w KL Plaszow odbył się tzw. apel zdrowotny – selekcja przeprowadzona na więźniach żydowskich przez władze i lekarzy obozowych. Na podstawie cech wyglądu fizycznego oceniano predyspozycję do pracy. Na sporządzonych listach zapisywano numery wyselekcjonowanych osób. 

Tydzień później, 14 maja 1944 r. podczas kolejnego apelu odczytano numery wskazanych uprzednio osób. Do transportu przeznaczono ok. 1,5 tys. więźniów, w tym grupę ok. 300 dzieci poniżej 10 roku życia. Najmłodsi przebywali na terenie obozu w specjalnie wydzielonym baraku tzw. Kinderheimie, który tego dnia został zlikwidowany. Selekcję przetrwało około 30 dzieci,  które od tego momentu przebywały w ukryciu, aż do czasu likwidacji KL Plaszow.

Rozpacz rodziców, którzy tego dnia utracili swoje dzieci to jedna z najtragiczniejszych opowieści zawartych w relacjach Ocalałych.

Celem apelu zdrowotnego i przeprowadzonej selekcji było zwolnienie miejsca dla tymczasowego transportu z Żydówkami węgierskimi.