O muzeum

Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski obóz pracy i obóz koncentracyjny (1942−1945) (w organizacji) rozpoczęło działalność 1 stycznia 2021 r. na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa. Jako jednostka w organizacji jest zarządzane przez Muzeum Krakowa.

Muzeum KL Plaszow powstało, by objąć opieką teren po byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Plaszow, funkcjonującym w latach 1942–1945. Ocenia się, że przeszło przez niego ok. 35 tys. więźniów: Żydów, Polaków i osób innych narodowości. W obozie zostało zamordowanych 5–6 tys. ludzi.

Zadaniem Muzeum KL Plaszow jest praca badawcza i edukacyjna na rzecz pamięci o historii KL Plaszow i o jego ofiarach. Pod opieką instytucji znajduje się teren poobozowy, wpisany do rejestru zabytków, oraz historyczny budynek – Szary Dom. W bezpośrednim sąsiedztwie terenu poobozowego powstanie budynek Memoriału. Zarówno w Szarym Domu, jak i w Memoriale znajdzie się wystawa stała o obozie.

Zakończenie budowy Muzeum KL Plaszow planowane jest na koniec 2025 r.
Zdjęcie wszpółczesne, kolorowe, wykonane z drona. Na zdjęciu widok zachowanego historycznego budynku Szarego Domu.

MENU

Budowa Muzeum

Budowa Muzeum

Zadanie inwestycyjne „Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow” jest finansowane ze środków Gminy Miejskiej Kraków oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Na terenie miejsca pamięci KL Plaszow realizowany jest projekt Muzeum, którego celem jest upamiętnienie więźniów i ofiar, opowiadane o ich losach, jak również zachowanie terenu poobozowego. Utworzenie instytucji, uporządkowanie terenu i budowa budynku wystawowego – Memoriału – są podyktowane potrzebą ugruntowania wiedzy o istnieniu niemieckiego obozu koncentracyjnego i pracy przymusowej w Krakowie podczas II wojny światowej.

Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow będzie obejmować następujące elementy: teren poobozowy, Szary Dom, Memoriał KL Plaszow oraz Pomnik Dźwiękowy KL Plaszow. Ponadto przygotowane zostaną trasy zwiedzania terenu byłego obozu oraz dwie wystawy stałe: w nowym budynku (Memoriale) oraz w historycznym Szarym Domu.

Wizualizacje projektów Muzeum KL Plaszow

Muzeum - Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski obóz pracy i obóz koncentracyjny (1942 - 1945) (w organizacji)  zakończyło opracowanie części projektów wykonawczych i budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego „Muzeum – Miejsce Pamięci KL Plaszow”. Projekty dotyczą Szarego Domu, terenu po byłym KL Plaszow oraz Memoriału. Zadanie inwestycyjne „Muzeum - Miejsce Pamięci KL Plaszow" jest finansowane ze środków Gminy Miejskiej Kraków oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Na podstawie projektu budowlanego Grupy Projektowej GPP Sp. z o.o. zostały przygotowane projekty wykonawcze dla  Memoriału (autor: BBC Best Building Consultants sp. z o.o.) oraz dla terenu po byłym KL Plaszow (autor: Grupa Projektowa GPP Sp. z o.o. Borysław Czarakcziew i Sławomir Kogut). Wykonano także projekt budowlany dla Szarego Domu (autor: Biuro Projektów Piotr Wolarek).  

Wizualizacje tych projektów zostały zaprezentowane 25 stycznia 2023 r. w Muzeum Podgórza.

Więcej informacji: https://plaszow.org/aktualnosc/wizualizacje-projektow-muzeum-kl-plaszow.

Harmonogram inwestycji

2021 r.

1 stycznia 2021 r.
Powołanie Muzeum KL Plaszow.

1 marca 2021 r.
Muzeum jest współprowadzone przez Gminę Miejską Kraków i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Czerwiec 2021 r.
Zakończenie procesu, w wyniku którego Muzeum zostało uposażone w nieruchomości będące własnością GMK (na 10 lat), Skarbu Państwa (30 lat) i Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie (30 lat). Od tego momentu MKLP przejęło opiekę nad terenem poobozowym. Teren jest sprzątany. Zieleń jest pielęgnowana.
Po uregulowaniu ww. spraw Muzeum przystąpiło do realizacji inwestycji, zgodnie ze scenariuszem Upamiętnienia powstałym w 2017 r. oraz zmodyfikowanym na jego podstawie w 2018 r. projektem budowlanym.

Muzeum zawarło porozumienie o współpracy z Zarządem Inwestycji Miejskich w Krakowie, który będzie pełnić funkcję doradcze podczas całego procesu realizacji inwestycji.

Przygotowano także dokumentację do ogłoszenia w grudniu 2021 r. zamówienia publicznego na wykonanie dokumentacji projektowej adaptacji Szarego Domu przy ul. Jerozolimskiej na potrzeby Muzeum KL Plaszow.

Sierpień – grudzień 2021 r.
Zarząd Inwestycji Miejskich, zgodnie z decyzją RDOŚ, przeprowadził wycinkę drzew na działce 117/3 jako przygotowanie pod prace inwestycyjne. Wycięto 275 drzew objętych pozwoleniem oraz około 250 innych drzew i krzewów zarastających działkę. 20 drzew zostało przesadzonych. Zarząd Zieleni Miejskiej na sąsiednich działkach posadził 295 drzew.

W 2021 r. utworzona została mapa do celów projektowych. Sporządzono także projekty zabezpieczenia fundamentów Szarego Domu.

2022 r.

Wiosna 2022 
Zabezpieczenie studzienek na obszarze poobozowym.

Sporządzenie projektów budowlanych dla Szarego Domu oraz wykonawczych dla terenu poobozowego i Memoriału.

Wyremontowano dach oraz rynnę Szarego Domu, co pozwoliło zabezpieczyć budynek przed niszczącym działaniem wody.

Lipiec – grudzień 2022 r.
Trwały prace budowlane przy fundamentach Szarego Domu, historycznego budynku znajdującego się na terenie byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Plaszow. Roboty były związane z wykonaniem hydroizolacji pionowej oraz poziomej. W ich wyniku wydatnie zmniejszono poziom wilgoci w piwnicach budynku. Wszystkie roboty prowadzone były pod nadzorem budowlanym, konserwatorskim oraz archeologicznym. Muzeum KL Plaszow pragnie podziękować za rzetelną pracę firmie Midpol-Investment A. Ghiuri i całemu zespołowi zaangażowanemu w remont.

Muzeum KL Plaszow uzyskało pozwolenia na budowę dla Szarego Domu.

Grudzień 2022 r.
Rozstrzygnięto konkurs na aranżację wystawy stałej Muzeum Miejsca Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski obozów pracy obóz koncentracyjny (1942-1945) (w organizacji). Komisja konkursowa za najlepszy uznała projekt pracowni Koza Nostra z Krakowa, która otrzymała pierwszą nagrodę w wysokości 20 tysięcy złotych.
Więcej informacji: https://plaszow.org/aktualnosc/rozstrzygniecie-konkursu-na-aranzacje-wystawy-stalej.

Na przełomie 2022 i 2023 r. Muzeum ogłosiło przetarg na budowę Memoriału.

2023 r.

Maj 2023 r.
Przeprowadzono sprzątanie wnętrz Szarego Domu przy ulicy Jerozolimskiej 3.

2 czerwca 2023 r.
Podpisano umowę między Muzeum KL Plaszow w Krakowie i firmą RE-Bau sp. z o.o. na zagospodarowanie terenu po byłym niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym Plaszow.

14 czerwca 2023 r.
Przekazanie placu budowy wykonawcy, firmie RE-Bau sp. z o.o.

Lipiec/sierpień 2023 r.
Rozpoczęcie prac budowlanych na terenie byłego obozu Plaszow.

Wrzesień/październik 2023 r.
Rozpoczęcie prac nad oznaczeniem granic cmentarzy żydowskich znajdujących się na terenie Miejsca Pamięci KL Plaszow.

Prace przy wymianie nawierzchni dróg i ścieżek na terenie Miejsca Pamięci KL Plaszow. 

Rozpoczęcie i zakończenie remontu posadzki wokół Pomnika Ofiar Faszyzmu. Projekt współfinansowany z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa.

Plany na 2023 r.

* ogłoszenie przetargu na zagospodarowanie terenu wokół Memoriału;

* rozpoczęcie budowy Memoriału oraz zagospodarowanie terenu wokół Memoriału;

* ogłoszenie przetargu na roboty budowlane związane z adaptacją Szarego Domu na cele muzealne.

2025 r.

Planowane zakończenie wszystkich prac budowlanych.

Teren KL Plaszow


Projekt budowlany i wykonawczy autorstwa:
GPP Grupa Projektowa Sp. z o.o.
al. Juliusza Słowackiego 4/4, Kraków
Przedstawiciele: Borysław Czarakcziew, Sławomir Kogut
Okres od września do listopada 2023 r. to czas prac nad oznaczeniem granic cmentarzy żydowskich znajdujących się na terenie Miejsca Pamięci KL Plaszow.  Ciągle trwają też prace przy wymianie nawierzchni dróg i ścieżek. 

We wrześniu 2023 r. zakończył się remont posadzki wokół Pomnika Ofiar Faszyzmu. Projekt jest współfinansowany z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa.

Szary Dom


Projekt budowlany autorstwa:
Biuro Projektów Piotr Wolarek                                                        
ul. Świętokrzyska 12, Kraków
Przedstawiciel: Piotr Wolarek

W grudniu 2022 r. zakończyły się roboty budowlane prowadzone przy fundamentach Szarego Domu, historycznego budynku znajdującego się na terenie byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Plaszow.
Więcej informacji: https://plaszow.org/aktualnosc/zakonczenie-robot-budowlanych-w-szarym-domu.
22 maja 2023 r. przeprowadzono sprzątanie wnętrz Szarego Domu przy ulicy Jerozolimskiej 3. Budynek zostanie zaadaptowany na potrzeby muzealne. Na parterze i w piwnicach powstanie wystawa stała, a na piętrze znajdą się pomieszczenia edukacyjne, ogólnodostępna mediateka i miejsce kontemplacji.
Więcej informacji: https://plaszow.org/aktualnosc/sprzatanie-wnetrz-szarego-domu

Memoriał

Projekt budowlany autorstwa:
GPP Grupa Projektowa Sp. z o.o.
al. Juliusza Słowackiego 4/4, Kraków
Przedstawiciele: Borysław Czarakcziew, Sławomir Kogut

Projekt wykonawczy autorstwa:
BBC Best Building Consultants sp. z o.o. sp. k.
al. Jerozolimskie 155 lok. U3, Warszawa
Przedstawicielka: Martyna Brzuzy
  • O instytucji Muzeum KL Plaszow
    Utworzenie Muzeum KL Plaszow to przedsięwzięcie, w które zaangażowane są miasto Kraków oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Muzeum ma stać na straży pamięci tysięcy ofiar byłego niemieckiego nazistowskiego obozu KL Plaszow. Utworzenie instytucji, uporządkowanie terenu i budowa budynku wystawowego – Memoriału – są podyktowane potrzebą godnego upamiętnienia tragicznej historii tego miejsca i ugruntowania wiedzy o istnieniu niemieckiego obozu koncentracyjnego i pracy przymusowej w Krakowie podczas II wojny światowej.

    Powołanie instytucji Muzeum ‒ Miejsce Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Niemiecki nazistowski obóz pracy i obóz koncentracyjny (1942–1945) (w organizacji) jest odpowiedzią na wieloletnie apele o upamiętnienie ofiar KL Plaszow. Muzeum rozpoczęło działalność 1 stycznia 2021 r. Jest współprowadzone przez Gminę Miejską Kraków i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
  • Jak będzie wyglądać upamiętnienie ofiar byłego niemieckiego nazistowskiego obozu KL Plaszow?
    Muzeum KL Plaszow realizuje projekt, który ma zachować teren poobozowy i zaprezentować losy więźniów i ofiar obozu. W tym celu przygotowane zostaną trasy zwiedzania terenu byłego obozu oraz dwie wystawy stałe: w nowym budynku (Memoriale) oraz w historycznym Szarym Domu.

    Poza terenem poobozowym, ale w bezpośrednim jego sąsiedztwie od ulicy Kamieńskiego, planowana jest budowa muzealnego budynku Memoriału. Znajdą się w nim wystawa stała oraz infrastruktura zapewniająca funkcjonowanie miejsca pamięci (parking, informacja, kasa, toalety). Konserwacji i adaptacji na potrzeby wystawiennicze poddany zostanie również istniejący na terenie poobozowym budynek historyczny – Szary Dom, który w latach funkcjonowania obozu mieścił obozową administrację oraz areszt.
  • W którym miejscu zostanie wybudowany Memoriał?
    Memoriał zostanie wybudowany na działce położonej przy ulicy Kamieńskiego/Swoszowickiej, przylegającej do historycznego terenu KL Plaszow.
  • Czy teren zostanie zabetonowany w wyniku budowy Memoriału?
    Nie, teren dawnego obozu KL Plaszow pozostanie otwarty, nieogrodzony i zielony. Podczas budowy Memoriału i parkingu (poza terenem poobozowym) ingerencja w naturę zostanie ograniczona do niezbędnego minimum. Utworzenie Memoriału i parkingu ma służyć kontrolowaniu rosnącego ruchu turystycznego i autokarowego wokół terenu poobozowego.
  • Czy teren poobozowy zostanie ogrodzony?
    Nie, nie zostanie on ogrodzony, a wejście na jego obszar nie będzie biletowane. Bezpośrednia ingerencja w teren poobozowy została ograniczona do minimum. Przewiduje się wyłącznie zabiegi pielęgnacyjne i interwencyjne.
  • Czy budowa Muzeum − Miejsca Pamięci nie spowoduje dużego natężenia ruchu turystycznego i komercjalizacji terenu?
    Poprzez budowę Memoriału i utworzenie funkcjonalnego zaplecza dla zwiedzających możliwe będzie kontrolowanie chaotycznego ruchu turystycznego, jaki już dzisiaj utrudnia życie mieszkańców terenów położonych wokół dawnego obozu KL Plaszow. Autokary z turystami będą kierowane na wydzielony parking i nie będą blokować ruchu na ulicy Jerozolimskiej i w jej pobliżu. Uregulowanie ruchu turystycznego jest konieczne, ponieważ z roku na rok coraz więcej osób odwiedza dawny niemiecki nazistowski obóz KL Plaszow. Proces ten został spowolniony przez obostrzenia związane z pandemią, ale ponownie przybiera na sile.
  • Czy teren byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Plaszow jest parkiem?
    Teren byłego obozu o powierzchni ok. 37 ha nie jest parkiem ani w sensie prawnym, ani w potocznym rozumieniu tego słowa. Obszar ten jest wpisany do rejestru zabytków. Jest także cmentarzem wojennym. Na tym miejscu znajdują się dwa cmentarze żydowskie oraz trzy masowe groby i miejsca egzekucji. Na określenie tego terenu, wyznaczonego ulicami Jerozolimską, Lecha, Pańską i Swoszowicką, używamy wyłącznie nazwy obrazującej jego przeszłość: „teren byłego obozu KL Plaszow”.
  • Jaką inwestycję realizuje Muzeum KL Plaszow?
    Muzeum KL Plaszow realizuje na terenie byłego obozu projekt upamiętnienia, którego celem jest zachowanie substancji zabytkowej terenu poobozowego oraz pamięci o więźniach i ofiarach obozu. Na upamiętnienie składają się trzy elementy: teren poobozowy, Szary Dom przy ul. Jerozolimskiej oraz nowy budynek wystawowy - Memoriał przy ul. Kamieńskiego.
  • Kto jest autorem projektów wykonawczych Muzeum KL Plaszow?
    Projekty wykonawcze dotyczą Szarego Domu, terenu po byłym KL Plaszow oraz Memoriału. Na podstawie projektu budowlanego Grupy Projektowej GPP sp. z o.o. zostały przygotowane projekty wykonawcze dla Memoriału (autor: BBC Best Building Consultants sp. z o.o.) oraz dla terenu po byłym KL Plaszow (autor: Grupa Projektowa GPP sp. z o.o). Wykonano także projekty budowlany i wykonawczy dla Szarego Domu; ich autorem jest Biuro Projektów Piotr Wolarek.
  • Jak wygląda harmonogram inwestycji w 2023 r.?
    W marcu 2023 r. ogłoszono przetarg na zagospodarowanie terenu po byłym obozie Plaszow. W 2023 r. planowane jest ogłoszenie przetargów na budowę Memoriału oraz na roboty budowlane związane z adaptacją Szarego Domu na cele muzealne.
  • Gdzie można zobaczyć projekty wykonawcze Muzeum KL Plaszow?
    Wizualizacje do projektów wykonawczych Muzeum KL Plaszow można zobaczyć na stronie internetowej https://plaszow.org/o-muzeum/budowa-muzeum.
  • Jakich elementów dotyczą projekty wykonawcze?
    Projekty wykonawcze dotyczą historycznego budynku Szarego Domu, nowego budynku muzealnego - Memoriału - oraz rozległego terenu poobozowego o powierzchni ok. 37 ha.
  • Co zakłada projekt wykonawczy dotyczący Szarego Domu?
    Projekt wykonawczy dla Szarego Domu zakłada przygotowanie we wnętrzach budynku części wystawy stałej, która poprzez opowieść o losach więźniów będzie przedstawiać historię tego miejsca. Adaptacja Szarego Domu na cele muzealne to najtrudniejsze zadanie w procesie inwestycyjnym. Budynek powstał jeszcze przed II wojną światową jako obiekt administracyjny cmentarzy żydowskich. Podczas okupacji niemieckiej, w czasie funkcjonowania niemieckiego nazistowskiego obozu pracy przymusowej i koncentracyjnego Plaszow, mieścił administrację obozową, a w jego piwnicy znajdowały się więzienie i karcer. Po wojnie Szary Dom był użytkowany jako budynek mieszkalny. Właścicielem obiektu jest Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie. Na mocy porozumienia między Gminą a władzami Krakowa budynek wszedł w skład Muzeum.
    Niewielki plac usytuowany przed Szarym Domem ma pomieścić większe grupy, które będą mogły usiąść na ławkach, odpocząć i zapoznać się z makietą przedstawiającą KL Plaszow. Teren ten może też służyć celom edukacyjnym. W Szarym Domu znajdzie się winda dla niepełnosprawnych. Budynkowi ma zostać przywrócony wygląd z lat 40. XX w.
  • Co zakłada projekt wykonawczy dla terenu poobozowego?
    Na obrzeżach terenu poobozowego znajdą się 23 słupy (pylony) z betonu, które oznaczą granice miejsca pamięci. Będą rozstawione co kilkadziesiąt metrów, głównie na drogach wejściowych na teren muzeum. Obok nich znajdą się tablice z regulaminem oraz tablice informacyjne wskazujące mówiące o tym, na jakie miejsce wchodzimy. Plac apelowy w byłym KL Plaszow ma zostać oznaczony poprzez wysypany po jego obwodzie pas szerokości ok. 2,5 m z kruszywa w jasnym kolorze. Cmentarze żydowskie, na których Niemcy wybudowali obóz Plaszow, zostaną oznaczone betonowymi blokami. Znajdująca się na terenie poobozowym wystawa plenerowa zostanie zmodyfikowana. W kilkudziesięciu miejscach zaznaczone będą także relikty poobozowe. Na rozległym terenie poobozowym zostaną poprawione nawierzchnie ścieżek i dróg. Zastosowany zostanie drobny żwir, który jako materiał będzie współgrał z otoczeniem. Zaplanowano także postawienie na terenie byłego obozu kilku ławek.
  • Co zakłada projekt wykonawczy dla Memoriału?
    Nowo wybudowany obiekt – Memoriał – będzie głównym budynkiem muzealnym oraz zapleczem administracyjnym Muzeum. Zostanie przykryty ziemią, widoczna będzie jedynie jego elewacja północna z głównym wejściem. Obok Memoriału znajdzie się parking. Projektant Memoriału Borysław Czarakcziew przewiduje, że obiekt ten będzie otoczony zielenią. Wystawa stała w Memoriale liczyć będzie ok. 500 m kw., a pozostałe 300 m kw. będą zajmować kasy, biblioteka, kawiarnia i toalety. Z Memoriału na teren byłego obozu będzie prowadzić tunel przechodzący pod ul. Swoszowicką. U wylotu tunelu znajdzie się niewielki plac, z którego będzie bezpośrednie przejście na teren poobozowy. Można tam będzie także obejrzeć makietę obozu wg stanu z 1944 r.
  • Co wiadomo o przyszłej wystawie stałej w Muzeum KL Plaszow?
    W grudniu 2022 r. rozstrzygnięto konkurs na opracowanie koncepcji aranżacji plastycznej wystawy stałej Muzeum – Miejsca Pamięci KL Plaszow w Krakowie. Celem ogłoszonego konkursu było wybranie estetycznej, atrakcyjnej i funkcjonalnej koncepcji aranżacji plastycznej wystawy stałej w Muzeum KL Plaszow, która będzie zgodna z charakterem miejsca pamięci. Elementy stałe wystawy będą wykonane między innymi z kamienia wapiennego, co stanowi odniesienie do historii miejsca. Wystawa będzie tworzona zarówno w Memoriale - nowym budynku muzealnym - jak i w Szarym Domu, istniejącym historycznym budynku znajdującym się na terenie byłego KL Plaszow. W ocenie komisji konkursowej autorzy zwycięskiej pracy zaproponowali aranżację spójną i atrakcyjną pod względem przestrzennym, która właściwie wykorzystuje specyfikę zarówno Memoriału, jak i historycznego Szarego Domu.

    Do konkursu zgłoszono sześć prac. Komisja konkursowa za najlepszy uznała projekt pracowni Koza Nostra Studio z Krakowa, która otrzymała pierwszą nagrodę w wysokości 20 000 zł.
  • Gdzie można obejrzeć projekt wystawy stałej w Muzeum KL Plaszow?
    Wizualizację wstępnego projektu wystawy stałej w Muzeum KL Plaszow można obejrzeć na stronie internetowej https://plaszow.org/aktualnosc/rozstrzygniecie-konkursu-na-aranzacje-wystawy-stalej.

Mapa inwestycji